Hỏi đáp thú y miễn phí

Tình trạng núm vú sưng và tiết sữa ở chó cái dù không mang thai rất có thể là giả mang thai (false pregnancy), một hiện tượng sinh lý khá phổ biến xảy ra sau chu kỳ động dục. Nguyên nhân là do hormone prolactin và progesterone vẫn duy trì ở mức cao, khiến cơ thể chó “ngộ nhận” là đang mang thai, dẫn đến phát triển tuyến sữa và đôi khi còn có hành vi chăm sóc đồ vật như con non. Hiện tượng này thường xuất hiện sau khi hết kinh khoảng 4–9 tuần và có thể kéo dài 2–3 tuần rồi tự hết. Tuy nhiên, nếu sữa tiết ra nhiều, núm vú sưng đau hoặc có dịch bất thường, cần nghĩ đến viêm tuyến sữa (mastitis) hoặc rối loạn nội tiết. Trước mắt, bạn không nên nặn hoặc xoa bóp tuyến sữa vì sẽ kích thích tiết sữa nhiều hơn. Hãy hạn chế cho chó liếm vùng vú bằng cách dùng vòng chống liếm, giảm khẩu phần ăn có chất béo và protein cao, hạn chế uống nước vào buổi tối để giảm tiết sữa. Có thể chườm mát nhẹ vùng sưng giúp giảm đau. Nếu tình trạng kéo dài hơn 2 tuần, tuyến vú sưng nóng đỏ, chảy dịch vàng hoặc chó sốt, bỏ ăn, cần đưa đi thú y để kiểm tra. Bác sĩ có thể kê thuốc ức chế prolactin (cabergoline hoặc bromocriptine) giúp ngừng tiết sữa, kết hợp kháng sinh nếu có viêm nhiễm. Về lâu dài, nếu chó thường xuyên bị giả mang thai sau mỗi kỳ động dục, nên cân nhắc triệt sản để tránh tái phát và ngăn biến chứng như viêm tử cung, u tuyến sữa hoặc rối loạn hormone mạn tính.

Việc vẫn thấy giun trong phân dù đã tẩy giun 1 tháng trước cho thấy thuốc có thể chưa tiêu diệt hết trứng hoặc ấu trùng, hoặc mèo đã tái nhiễm do môi trường chưa được vệ sinh kỹ. Sanpet chứa praziquantel và pyrantel pamoate, thường hiệu quả với sán dây và giun tròn, nhưng có thể cần nhắc lại liều đúng thời điểm mới đạt hiệu quả tối đa. Với trường hợp này, bạn nên tẩy giun nhắc lại sau 2–3 tuần kể từ liều trước, vì chu kỳ phát triển của giun cho phép ấu trùng nở ra và chưa bị thuốc diệt ở lần đầu. Bạn có thể tiếp tục dùng Sanpet theo đúng liều trên cân nặng hoặc đổi sang thuốc phổ rộng như Drontal Cat, Bayer Profender spot-on, Broadline để bao phủ nhiều loại ký sinh hơn. Nên cân mèo chính xác trước khi dùng để tránh quá liều hoặc thiếu liều. Sau khi cho uống thuốc, cần theo dõi phân 1–3 ngày, nếu vẫn thấy nhiều giun hoặc mèo nôn ra giun liên tục, cần đưa đến thú y để được kê thuốc đặc hiệu và đánh giá thêm tình trạng sức khỏe. Bên cạnh việc tẩy giun, bạn nên vệ sinh khay cát hằng ngày, rửa sạch bát ăn uống, tránh để mèo tiếp xúc với đất bẩn hoặc côn trùng trung gian. Tẩy giun định kỳ cho mèo trưởng thành nên thực hiện 3–4 tháng/lần nếu sống trong nhà, còn nếu hay ra ngoài thì nên 2–3 tháng/lần. Trường hợp mèo yếu, bỏ ăn, sụt cân, nôn nhiều hoặc có máu trong phân, cần đưa đi khám ngay để tránh biến chứng do giun ký sinh quá nhiều gây tắc ruột hoặc thiếu máu.

Bệnh dại ở mèo lây truyền chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào sâu có dính nước bọt từ con vật nhiễm bệnh. Nếu mèo đực của bạn đã bỏ đi một tháng và bạn không thể theo dõi trực tiếp, việc quan sát 2 con mèo còn lại có thể cung cấp manh mối gián tiếp nhưng không thể khẳng định hoàn toàn. Thời gian ủ bệnh dại ở mèo trung bình từ 2 đến 8 tuần, nhưng có thể dài hoặc ngắn hơn tùy cá thể. Nếu 2 con mèo ở nhà vẫn khỏe mạnh, ăn uống bình thường, không có dấu hiệu thay đổi hành vi (hung dữ bất thường, sợ nước, chảy dãi, kêu bất thường, co giật) sau 30 ngày kể từ khi con mèo kia bỏ đi, khả năng chúng bị lây nhiễm là thấp. Tuy nhiên, điều này không loại trừ hoàn toàn nguy cơ, vì bệnh dại có thể ủ bệnh lâu hơn một tháng. Để đảm bảo an toàn, bạn nên tiêm phòng dại nhắc lại cho 2 con mèo ở nhà nếu đã quá hạn hoặc chưa tiêm, đồng thời hạn chế tiếp xúc với mèo lạ không rõ tình trạng tiêm phòng. Nếu mèo đực quay về, bạn cần cách ly, theo dõi ít nhất 10–14 ngày xem có biểu hiện bệnh dại trước khi cho tiếp xúc lại. Nếu gia đình bạn hoặc ai đó đã bị cắn, cào hoặc tiếp xúc với nước bọt của mèo trước khi nó bỏ đi, bạn nên đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm phòng dự phòng ngay. Bệnh dại là bệnh nguy hiểm 100% gây tử vong khi phát bệnh, nên phòng bệnh luôn là ưu tiên hàng đầu.

Những biểu hiện bạn mô tả cho thấy chó đang có nhiều vấn đề kết hợp: chán ăn hạt, hay gãi tai, cắn liếm chân và có vẻ buồn bã, nằm nhiều. Gãi tai nhiều thường do viêm tai ngoài, có thể do nấm, ve tai hoặc dị ứng. Khi tai bị viêm sẽ gây khó chịu, làm chó bồn chồn, gãi liên tục. Cắn liếm chân nhiều cũng là dấu hiệu dị ứng thức ăn, viêm da hoặc nhiễm ký sinh trùng ngoài da. Việc chỉ ăn thịt mà bỏ hạt có thể do chán khẩu vị, đau răng hoặc do mệt mỏi từ tình trạng viêm nhiễm. Việc chó trở nên ít vận động, nằm suốt và trông buồn chán cho thấy đang khó chịu hoặc đau, không chỉ là hành vi lười. Trước mắt, bạn nên kiểm tra tai xem có mùi hôi, dịch nâu đen hoặc đỏ rát không, nếu có thì cần vệ sinh tai bằng dung dịch chuyên dụng và đưa đến bác sĩ để lấy mẫu soi kiểm tra tìm ve tai hoặc nấm. Kiểm tra kẽ chân xem có sưng, đỏ, mủ hay vết cắn trầy xước. Ngoài ra, bạn nên thay đổi khẩu phần, thử đổi loại hạt ngon hơn hoặc trộn hạt với thức ăn ướt để kích thích ăn uống. Nếu sau 2–3 ngày tình trạng vẫn không cải thiện, hoặc chó bỏ ăn hoàn toàn, run rẩy hoặc sốt, bạn cần đưa đến thú y để được kiểm tra tai, da, răng miệng và làm xét nghiệm máu nếu cần. Xử lý kịp thời sẽ giúp chó khỏe lại, ăn uống bình thường và tránh để tình trạng dị ứng hay viêm tai trở thành mãn tính.

Chó con 2 tháng tuổi sủa liên tục về phía cửa dù không có gì bất thường là hành vi phổ biến, thường xuất phát từ bản năng cảnh giác hoặc do tâm lý chưa ổn định. Ở giai đoạn này, chó con dễ phản ứng thái quá với âm thanh, mùi lạ hoặc đơn giản là hình ảnh ánh sáng từ khe cửa. Khi bạn gọi mà chó không nghe, nguyên nhân là sự chú ý của nó đang bị chi phối bởi cảm giác “nguy hiểm tưởng tượng”, nên tiếng gọi không đủ hấp dẫn để phân tâm. Trước mắt, bạn nên quan sát xem chó có sủa vào cùng một thời điểm, hoặc khi có tiếng động ngoài hành lang, để xác định nguyên nhân. Để giảm hành vi này, bạn có thể tập cho chó quen với cánh cửa bằng cách cho tiếp xúc từ từ, chơi đùa và thưởng khi nó bình tĩnh ở gần cửa. Khi chó bắt đầu sủa, bạn không nên quát hay bế đi ngay, vì dễ khiến nó nghĩ rằng hành vi sủa được chú ý. Thay vào đó, hãy thu hút bằng món đồ chơi, thức ăn nhỏ và khen ngợi khi nó ngừng sủa. Việc huấn luyện lệnh cơ bản như “Lại đây”, “Ngồi yên” sẽ giúp kiểm soát tình huống tốt hơn. Ngoài ra, chó con cần được vận động và chơi đủ mỗi ngày, nếu bị dư năng lượng cũng dễ dẫn đến sủa nhiều. Với sự kiên nhẫn, nhất quán và khen thưởng đúng lúc, hành vi này sẽ giảm dần khi chó lớn lên, quen với môi trường và hiểu được tín hiệu từ bạn.