Hỏi đáp thú y miễn phí

Với mèo con sau khi rụng dây rốn mà vùng rốn sưng, cứng kèm bỏ bú và yếu đi thì đây là dấu hiệu rất nguy hiểm, thường liên quan đến viêm rốn hoặc nhiễm trùng rốn lan vào máu; ở mèo sơ sinh, hệ miễn dịch còn rất yếu nên vi khuẩn dễ xâm nhập qua cuống rốn và gây nhiễm trùng toàn thân. Việc bỏ bú là dấu hiệu cảnh báo nặng vì mèo con rất nhanh suy kiệt khi không ăn. Trước mắt cần giữ ấm tuyệt đối cho mèo con, vì lạnh sẽ làm tình trạng nặng hơn; có thể sát trùng nhẹ vùng rốn bằng povidine pha loãng ngày 1–2 lần, giữ khu vực luôn khô sạch, không để ẩm ướt. Tuy nhiên đây không phải tình trạng có thể tự điều trị tại nhà, mèo cần được thú y khám sớm để dùng kháng sinh phù hợp và hỗ trợ dinh dưỡng; nếu để chậm có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết và tử vong. Trong lúc chờ đưa đi, nếu mèo không bú mẹ thì cần hỗ trợ sữa ấm dành cho mèo con bằng xi lanh nhỏ từng ít một, nhưng phải làm rất cẩn thận để tránh sặc. Đây là trường hợp cần xử lý càng sớm càng tốt để tăng cơ hội sống cho mèo con.

Với biểu hiện thở nhanh sau ăn kèm bụng căng to thì cần nghĩ đến rối loạn tiêu hóa hoặc tích hơi trong dạ dày, đặc biệt khi khẩu phần có nhiều trứng; trứng giàu đạm và chất béo, nếu cho ăn nhiều trong thời gian ngắn có thể gây khó tiêu, sinh hơi, khiến bụng chướng và làm cơ hoành bị đẩy lên dẫn đến thở nhanh. Tuy nhiên cũng cần cảnh giác với tình trạng xoắn dạ dày nếu bụng căng nhanh, chó bồn chồn, thở gấp liên tục và không nằm yên, đây là cấp cứu nguy hiểm. Trước mắt bạn nên ngưng cho ăn trứng, chuyển sang thức ăn dễ tiêu như cháo loãng, chia nhỏ bữa và theo dõi thêm; không cho vận động mạnh sau ăn. Quan sát nếu bụng mềm hay căng cứng, chó có nôn, chảy dãi, đi lại không yên hay không. Nếu bụng tiếp tục to lên, thở ngày càng nhanh, yếu hoặc nôn khan thì cần đưa đi thú y ngay vì có thể là chướng hơi nặng hoặc xoắn dạ dày. Nếu sau 1–2 ngày giảm trứng mà tình trạng cải thiện thì nguyên nhân nhiều khả năng do chế độ ăn không phù hợp.

Với chó đã lớn tuổi khoảng 14–15 năm mà xuất hiện tình trạng yếu hoặc không đứng được ở chân sau kèm đau khi vận động thì nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh xương khớp thoái hóa, thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa cột sống; ở độ tuổi này, hệ cơ xương đã lão hóa nên các đĩa đệm dễ bị chèn ép vào tủy sống gây đau và yếu chi sau. Việc bé vẫn ăn uống tốt là dấu hiệu tích cực nhưng không loại trừ bệnh nặng, vì các bệnh thần kinh hoặc xương khớp thường không ảnh hưởng ngay đến ăn uống. Ngoài ra cũng cần nghĩ đến viêm khớp nặng, thiếu canxi kéo dài hoặc bệnh thần kinh ngoại biên. Khi chó nằm rồi không tự đứng dậy được và kêu đau thì chứng tỏ mức độ đau đã khá rõ, nếu không xử lý có thể dẫn đến liệt hoàn toàn. Trước mắt bạn nên hạn chế cho bé di chuyển nhiều, lót đệm êm, giữ ấm cơ thể và hỗ trợ nâng đỡ khi cần đứng; tuyệt đối không để bé leo cầu thang hay chạy nhảy. Nên đưa đi thú y để chụp X-quang hoặc kiểm tra thần kinh, bác sĩ có thể cho thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc hỗ trợ thần kinh; nhiều trường hợp nếu phát hiện sớm vẫn cải thiện được, còn để lâu sẽ khó hồi phục hơn.

Parvo và Care là hai bệnh truyền nhiễm cực kỳ nguy hiểm ở chó, đặc biệt là chó con chưa tiêm phòng; Parvo gây viêm ruột xuất huyết nặng với triệu chứng nôn, tiêu chảy ra máu, mất nước nhanh, còn Care ảnh hưởng đa cơ quan như hô hấp, tiêu hóa và thần kinh với dấu hiệu sốt, chảy mũi, ho, co giật. Cách phòng hiệu quả nhất là tiêm vaccine đầy đủ theo lịch, thường bắt đầu từ 6–8 tuần tuổi và nhắc lại nhiều mũi, sau đó tiêm định kỳ hàng năm; đồng thời giữ vệ sinh môi trường, hạn chế cho chó con tiếp xúc với chó lạ hoặc nơi có nguy cơ mầm bệnh. Khi đã mắc bệnh, không có thuốc đặc trị virus mà chủ yếu điều trị hỗ trợ gồm truyền dịch chống mất nước, thuốc chống nôn, kháng sinh ngăn nhiễm trùng kế phát và chăm sóc tích cực; Parvo nếu phát hiện sớm và điều trị đúng có thể có tỷ lệ sống khá, còn Care nặng hơn và nếu đã có triệu chứng thần kinh thì tiên lượng xấu hơn. Tuyệt đối không tự điều trị tại nhà vì bệnh diễn tiến rất nhanh, cần đưa đi thú y càng sớm càng tốt để tăng cơ hội sống cho chó.

Với tình trạng nhiều mèo cùng lúc mệt mỏi, bỏ ăn, nôn, không đi vệ sinh kèm vùng mũi và mép sậm màu thì đây là dấu hiệu cực kỳ nghiêm trọng, tôi nghi ngờ cao đến ngộ độc thức ăn hoặc hóa chất, ngoài ra cũng cần nghĩ đến nhiễm virus cấp tính như Panleukopenia nhưng việc nhiều con chết nhanh làm khả năng ngộ độc tăng cao; mèo có thể đã ăn phải thức ăn ôi thiu, cá nhiễm độc, bả chuột, thuốc trừ sâu hoặc hóa chất trong nhà. Dấu hiệu nôn, bỏ ăn, suy kiệt nhanh cho thấy cơ thể đang bị nhiễm độc toàn thân, nếu không xử lý kịp thời tỷ lệ tử vong rất cao như bạn đã thấy. Đây không phải tình trạng có thể xử lý tại nhà, cần coi là cấp cứu ngay lập tức; bạn phải đưa những bé còn sống đến cơ sở thú y gần nhất có thể, dù là phòng khám nhỏ, để truyền dịch, giải độc, tiêm thuốc chống nôn và hỗ trợ gan thận. Trong lúc di chuyển, giữ ấm, không ép ăn, có thể cho uống từng ít nước điện giải nếu bé còn tỉnh. Đồng thời dọn bỏ toàn bộ nguồn thức ăn nghi ngờ, vệ sinh khu vực sống và cách ly các bé còn lại. Thời gian xử lý là yếu tố sống còn, càng chậm thì khả năng cứu càng giảm nên bạn cần đưa đi cấp cứu ngay lập tức.