Cách chăm sóc chim non và xử lý các bệnh thường gặp
Chim non còn nhỏ, sức đề kháng còn rất yếu. Hơn nữa cơ thể vẫn chưa hoàn toàn trưởng thành. Vì thế cách chăm sóc chim non khác với chim trưởng thành. Đòi hỏi ngươi nuôi cần cẩn thận và chú ý nhiều hơn. Việc ăn uống vì thế mà cần nhiều công phu hơn. Cần dựa theo nhu cầu sinh trưởng của chim cảnh mà đáp ứng. Môi trường nuôi dưỡng các loài chim non cũng cần duy trì sạch sẽ và khô ráo, phòng ngừa bệnh tật. Bài viết hôm nay, petmart.vn sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin cần thiết vô cùng quan trọng cần chú ý trong cách chăm sóc chim non tại nhà.
Chế biến thức ăn cho chim non
Chế biến thức ăn là điều quan trọng quyết định chú chim có thể thích ứng được với thức ăn công nghiệp hay không. Đặc biệt là chim non. Căn cứ theo nhu cầu sinh trưởng và phát triển, thức ăn cho chim non được chế biến theo tỉ lệ: Kê vàng 50%, bột đậu xanh 10%, trứng gà chín 10% , rau xanh 20%, bột xương 10%.
Chú ý nhiệt độ môi trường
Tuần đầu tiên khi chim non mới tách khỏi bố mẹ, cách chăm sóc chim non tốt nhất là giữ ấm cho chúng. Chim non thời kì lông trước, cơ thể của chúng vẫn chưa trưởng thành khỏe mạnh. Chúng vẫn không thể điều tiết được thân nhiệt. Khi nuôi chim non nhân tạo, nhiệt độ môi trường không nên thấp dưới 35°C.
Cần chú ý đến sự khô ráo lồng chim, ổ chim và môi trường. Khi dọn dẹp lồng, thường thì không cần dùng nước. Lồng chim nên được đem phơi nắng thường xuyên. Môi trường cần thông thoáng, đặc biệt là càng phải duy trì khô ráo vào mỗi mùa mưa. Nếu như môi trường sống của chim non quá ẩm, chúng sẽ chậm lớn. Hơn nữa sẽ dễ mắc bệnh kí sinh trùng và các bệnh khác.
Cần chú ý vệ sinh hằng ngày, đặc biệt cần chú ý đến sự tươi mới của thức ăn. Ngoài ra, cần dọn dẹp sạch sẽ cóng ăn, cóng uống và cóng ăn vặt. Mỗi ngày đều phải làm sạch lồng và dụng cụ ăn uống. Không được để phân, nước tiểu lẫn vào cóng uống. Duy trì và đảm bảo vệ sinh sạch sẽ. Chỉ có tăng cường vệ sinh ăn uống và môi trường sạch sẽ mới có thể có lợi cho chim non phát triển khỏe mạnh.
Cách chăm sóc chim non khi bị bệnh và điều trị
Viêm nang diều tiêu chảy
Triệu chứng: tiêu chảy, tinh thần kém, không có hứng ăn. Tiếng hót yếu ớt, lông xơ xác, cơ thể không có sức. Các bộ phận sẽ xuất hiện như miệng có mùi lạ. Sờ vào diều thấy trong diều có vật cứng hoặc là đã quá 24 giờ mà thức ăn vẫn không thể tiêu hóa.
Đầu tiên cần dừng cho chim ăn trước. Nếu như trong diều vẫn còn thức ăn tồn đọng thì cẩn thận dùng xilanh đầu dài, bơm một lượng nước muối sinh lý nhỏ vào trong diều. Nhẹ nhàng xoa bóp diều để cho thức ăn mềm ra. Sau đó dùng xilanh hút thức ăn tích tụ ra ngoài.
Da mỏ chảy máu
Nếu phát hiện da mỏ chảy máu hãy bắt chim non ra, kiểm tra tình trạng vết thương. Nếu như lượng máu chảy ít thì có thể cầm máu đơn giản. Thường thì 2 – 3 ngày sẽ có thể hồi phục hoàn toàn. Nếu như chảy máu ở gần phần mắt hoặc những phần khá quan trọng thì cần phải lưu ý nhiều hơn, đừng để vết thương bị viêm.
Cách chăm sóc chim non khi bị ngã
Khi chim non học bay hoặc chơi đùa thường sẽ xuất hiện tình huống bị ngã, va chạm. Lúc này hãy đỡ chim lên trước, cẩn thận kiểm tra những phần chịu lực một cách nhẹ nhàng xem có bị trẹo, gãy xương không.
Nếu như bị trẹo, gãy xương thì nên căn cứ theo cách xử lý ngoại thương để xử lý vết thương trẹo, gãy xương. Nếu như chim non phản ứng chậm chạp, nhưng không có ngoại thương rõ ràng thì có thể là va chạm bị choáng. Nên thả chim vào trong lồng trước, giữ ấm để cho chúng nghỉ ngơi một thời gian rồi quan sát.
Cách chăm sóc chim non khi bị muỗi đốt
Bôi một chút thuốc mỡ tra mắt ở chỗ vết cắn. Một lượng nhỏ có thể không không chế được thì chủ nuôi chỉ có thể tìm đến bác sĩ thú y giúp đỡ. Nhất định phải có biện pháp phòng chống muỗi cho chim non. Chỉ cần chỗ bị đốt không phải là mắt và không bị viêm thì 2 – 4 ngày sẽ sự biến mất. Cách chăm sóc chim non không quá phức tạp nếu bạn hiểu rõ các đặc điểm và quá trình phát triển của chúng. Không chỉ đơn thuần là biết cách nuôi chim cảnh sinh sản, bạn còn phải biết cách chăm sóc con của chúng nữa.
Mỗi loài động vật nhỏ đều rất yếu ớt. Người nuôi nhất định phải quan tâm và chăm sóc chúng nhiều hơn. Đặc biệt là những chú chim chích chòe than, chim chào mào, chim sáo, bồ câu… non được nuôi và nhân giống phổ biến nhất hiện nay.
58 bình luận
Lượng Lê
: Em có nuôi chim cưỡng bông non, tầm được 10 ngày, lông ra đều, ăn uống bình thường. Nhưng 2 chân có hiện tượng bị yếu, duỗi thẳng ra. Cho em xin cách trị ạ.
Pet Mart
: Với chim cưỡng bông non khoảng 10 ngày tuổi, hai chân yếu và có xu hướng duỗi thẳng bất thường thường liên quan đến vấn đề dinh dưỡng hoặc tư thế nuôi. Nguyên nhân phổ biến nhất là thiếu canxi và vitamin D3, dẫn đến mềm xương, yếu cơ, khiến chim không giữ được tư thế bình thường. Ngoài ra, việc lót ổ không đúng cách, nền trơn hoặc quá cứng cũng dễ gây dị tật xương chân như hiện tượng “xoạc chân” hay chân duỗi thẳng. Trước mắt, bạn nên thay chất lót ổ bằng khăn mềm hoặc vải cotton có độ ma sát để giúp chim bám chắc, tránh trượt. Đồng thời, cần bổ sung thêm canxi và vitamin D3 phù hợp cho chim non bằng cách nhỏ vài giọt dung dịch bổ sung chuyên dụng vào thức ăn hoặc nước uống theo liều khuyến cáo. Nếu chưa có sẵn, có thể tạm thời bổ sung bằng trứng gà luộc nghiền nhuyễn trộn cùng thức ăn để cung cấp thêm protein và khoáng chất. Với trường hợp chân có dấu hiệu xoạc hoặc duỗi thẳng, bạn có thể dùng băng dính giấy hoặc dây mềm buộc cố định hai chân chim lại ở khoảng cách vừa phải (gọi là “nẹp chân tạm”), giữ trong vài ngày đến một tuần để hỗ trợ xương khớp định hình đúng. Tuy nhiên, cần kiểm tra hằng ngày để không gây chèn ép mạch máu. Nếu sau 1 tuần tình trạng không cải thiện hoặc chim có dấu hiệu đau, khó ăn, chậm phát triển, bạn nên mang chim đến cơ sở thú y có kinh nghiệm với chim cảnh để chụp X-quang và được tư vấn bổ sung dinh dưỡng chuyên sâu. Xử lý sớm sẽ giúp chim phục hồi khả năng đứng, nếu để muộn nguy cơ dị tật vĩnh viễn rất cao.
Huy Thanh
: Chim sáo non bị gầy, ăn ít cám, chỉ ăn mồi tươi nhưng chim vẫn khỏe bình thường.
Pet Mart
: Chim sáo non bị gầy nhưng vẫn khỏe, ăn ít cám và chủ yếu ăn mồi tươi cho thấy khẩu phần dinh dưỡng hiện tại chưa cân bằng. Sáo non thường quen ăn mồi tươi như cào cào, sâu, dế, nhưng nếu chỉ ăn mồi tươi sẽ thiếu vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho sự phát triển toàn diện. Trước mắt, bạn nên tập cho chim ăn thêm cám chuyên dụng để bổ sung dinh dưỡng tổng hợp, đặc biệt là protein, canxi, vitamin A và D. Khi tập ăn cám, nên trộn cám với mồi tươi theo tỉ lệ tăng dần, bắt đầu 10–20% cám, sau đó tăng dần để chim làm quen mùi và vị. Ngoài ra, nên bổ sung hoa quả mềm như chuối chín, đu đủ hoặc táo bào nhuyễn để cung cấp thêm vitamin và chất xơ, giúp tiêu hóa tốt hơn. Nếu chim vẫn khỏe, nhanh nhẹn, lông mượt thì chưa đáng lo, nhưng nếu có dấu hiệu sụt cân nhanh, lông xơ, đứng ủ rũ hoặc kêu yếu thì cần bổ sung thêm men tiêu hóa hoặc vitamin tổng hợp pha nước uống để hỗ trợ hấp thụ. Đảm bảo lồng nuôi thông thoáng, sạch sẽ, cho tắm nắng sáng để tổng hợp vitamin D và tăng sức đề kháng. Nếu sau 1–2 tuần điều chỉnh khẩu phần mà chim vẫn gầy, bạn nên mang đến cơ sở thú y chuyên chim cảnh để kiểm tra ký sinh trùng đường ruột hoặc các vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.
Khanh Nhi
: Giúp em cấp cứu chim được không ạ? Em thả vẹt yến phụng nhỏ ra bay nhẹ mà nó va trúng đâu bị chảy máu cánh.
Pet Mart
: Trường hợp vẹt yến phụng bị chảy máu ở cánh sau va chạm, trước tiên em cần giữ bình tĩnh và cố định chim thật nhẹ nhàng, tránh làm chim hoảng loạn thêm vì có thể làm vết thương nặng hơn; dùng khăn mềm quấn nhẹ quanh thân chim để cố định, chỉ để lộ vùng cánh bị thương. Tiếp theo, kiểm tra kỹ xem máu chảy từ ống lông bị gãy hay vết rách mô mềm; nếu là máu từ chân lông gãy, cần nhổ lông bị gãy ra dứt khoát và dùng bông sạch ấn nhẹ cầm máu trong 3–5 phút. Nếu là vết rách, rửa sạch bằng nước muối sinh lý hoặc Betadine pha loãng, sau đó dùng bông khô ép nhẹ để cầm máu. Tuyệt đối không dùng oxy già vì gây xót và tổn thương mô. Sau khi xử lý, cho chim nghỉ ngơi trong lồng nhỏ kín gió, tránh ánh sáng mạnh. Bổ sung nước điện giải (như oresol pha loãng) và vitamin B1, C vào nước uống để chim nhanh hồi sức. Nếu máu chảy không dừng hoặc cánh sưng to, cần đưa đến phòng khám thú y gần nhất càng sớm càng tốt, vì tổn thương cánh nếu không xử lý đúng dễ để lại di chứng khiến chim mất khả năng bay.
Minh Hieu
: Chim chòe lửa của em bị trắng lưỡi, chim vẫn khỏe, ăn uống bình thường là bị gì và xin cách điều trị.
Pet Mart
: Tình trạng lưỡi bị trắng ở chim chòe lửa dù vẫn ăn uống bình thường thường là dấu hiệu của nấm miệng (candidiasis) hoặc viêm niêm mạc miệng do vi khuẩn. Đây là bệnh phổ biến ở chim nuôi do môi trường chuồng nuôi ẩm thấp, thiếu vệ sinh hoặc do thức ăn bị ôi thiu, nhiễm nấm. Ban đầu chim có thể không bị ảnh hưởng nhiều nhưng nếu không điều trị, nấm lan rộng sẽ gây khó ăn, hôi miệng, bỏ ăn hoặc giảm hót. Em có thể dùng dung dịch sát khuẩn loãng như Betadine pha loãng 1:10 hoặc nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) để rửa vùng miệng, sau đó dùng thuốc trị nấm như Nystatin (liều nhỏ giọt vào miệng 1–2 giọt/lần, ngày 2 lần, dùng liên tục 5–7 ngày). Ngoài ra, cần thay nước sạch mỗi ngày, vệ sinh lồng kỹ lưỡng, thay cát hoặc giấy lót đáy lồng thường xuyên. Nếu có điều kiện, bổ sung vitamin tổng hợp và men tiêu hóa cho chim trong thời gian điều trị. Tránh dùng mật ong hoặc hoa quả ngọt trong giai đoạn này vì có thể làm nấm phát triển mạnh hơn. Nếu tình trạng trắng lưỡi lan rộng hoặc chim có biểu hiện bỏ ăn, cần đưa chim đến cơ sở thú y chuyên chim cảnh để được soi tươi và điều trị kịp thời.
Hung Tuan
: Con chim cút em lỡ quên hôm qua cho ăn mà nay nó yếu lắm ạ, giờ sao ạ?
Pet Mart
: Nếu chim cút chỉ mới bị bỏ đói trong vòng 24 giờ thì khả năng phục hồi vẫn cao, nhưng cần xử lý nhanh và đúng cách. Ngay lập tức cho chim uống nước đường loãng (1 muỗng cà phê đường pha với 50ml nước ấm) để bù năng lượng, sau đó 15–20 phút mới bắt đầu cho ăn lại từng chút một. Nên dùng thức ăn mềm, dễ tiêu như trứng luộc nghiền nhuyễn trộn cám, tránh ép ăn quá nhiều cùng lúc vì có thể gây sốc. Giữ ấm cơ thể cho chim bằng đèn sưởi nhẹ hoặc khăn ấm. Quan sát phân và phản ứng của chim trong vài giờ tới; nếu vẫn lừ đừ, không ăn uống trở lại thì cần đưa đến cơ sở thú y để kiểm tra gan, tiêu hóa và truyền nước nếu cần thiết.